Pareto İlkesi Üzerinde Biraz Düşünelim Mi?

Pareto İlkesi'ni duymuşsunuzdur: Adını İtalyan Ekonomist Vilfredo Pareto'dan alan bu ilkeye göre; sonuçların yüzde 80'i, sebeplerin yüzde 20'sinden kaynaklanır. İş hayatında bu ilke, “görevlerimizin yüzde 20'si, sonuçlarımızın yüzde 80'ini oluşturur” şeklinde yorumlanabilir. Bu ilke ayrıca, “tüm takım performansının yaklaşık yüzde 80'i, genellikle takım çalışanlarının yüzde 20'sinin katkısıyla oluşuyor” şeklinde de savunulabilir. 

Bunun sonucu olarak da çoğu lider yetenek değerlendirmede Pareto İlkesi'ni kullanıp, performansı iyi olanların üretkenliğinin ve yaratıcı fikirlerinin, ek kazançlarını açıkladığını iddia etse de bence bazı noktaları kaçırıyorlar: Takımın tamamının performansını artırınca, etkinin artacağına dair şüphesi olan var mı? Bir liderin, sadece olağanüstü işler yapan, önemli pozisyondaki kişilere değer göstermesi gerektiğine dair temel bir mantıksal kusur bulunmuyor mu? Peki ya performansı düşük olanlar? 

Benim gözlemim şu: İyi ve zamanında yaptıkları işler için çalışanlara değer verilmesi sonucu, onların moral ve motivasyonlarında hızlandırıcı bir etki oluşuyor ve bu da genel sonuçlara yansıyor. Bazı yöneticilerin, ortalama iş yapan çalışanların oyunda muhtemelen ilerleyemeyeceklerini ve sadece kabul edilebilir olanı yapmanın, daha fazlası için uğraşmamanın onların doğasında olduğunu savunduğunu biliyorum. Çoğu durumda, yıllarca fark edilmeme sonucu, bu kişilerin doğal, içsel dürtülerinin köreldiğini düşünüyorum. Bu nedenle katkılarına istinaden onlara teşekkür etmenin sonuçları sıra dışı olabilir.

Bu yaklaşım bizi, değer göstermek konusunda yöneticinin sorumluluğuna getiriyor: Kimin, neden takdir gördüğünü açıkça ifade edin. Takımdaki herkesin bir noktada takdir edilme şansına erişmesini sağlayın. Bu tamamen eşit olmayabilir ama herkes bir gün ilgi odağı olma fırsatını yakalamalıdır. 

Sözün özü, yöneticiler, herkesin ne işle meşgul olduğunu anlamaya zaman ayırdığında (örneğin bir çalışan diğerinin yerine de bakıyor, başka biri yeni başlayan bir çalışana mentorluk ediyor, vb.) bunu başarabilir. Siz ne dersiniz?