AVM’lerin 5. Nesli: Zekâyla YaşayAN MekANlar

AVM'ler yalnızca fiziksel yapılar değil; toplumun tüketim alışkanlıklarını, sosyalleşme biçimlerini ve teknolojik uyum kabiliyetlerini yansıtan canlı organizmalardır. Ve bu organizmalar, zamana ayak uydurarak evrilir. Bugün bu evrim 5. nesille birlikte yeni bir boyuta geçiyor.

İlk nesil AVM'ler “bulunmak”, ikinci nesil “keşfetmek”, üçüncü nesil “buluşmak”, dördüncü nesil ise “deneyimlemek” kavramları etrafında şekillendi. Şimdi ise 5. nesil AVM'lerden söz ediyoruz.

Bu yeni dönemin merkezinde; hiper-kişiselleştirilmiş teknolojik çözümler, sürdürülebilirlik ve dijital zekâ yer alıyor.

Yapay zekâ ile çalışan sistemlerin, ziyaretçilerin geçmiş alışveriş davranışları, mağaza tercihi, konum verisi ve sosyal medya etkileşimlerini analiz ederek kişiye özel öneriler, içerikler ve kampanyalar sunabildiği bir dönemdeyiz. Bir başka deyişle, AVM artık ziyaretçiyi tanıyor, onunla dijital bir bağ kuruyor ve deneyimi buna göre şekillendiriyor. Yönlendirme ekranlarından, mobil uygulama bildirimlerine; dinamik kampanya panolarından, demografik yapıyı raporlayan sistemlere kadar birçok noktada yapay zekâ destekli çözümler hayat buluyor.

Ayrıca yapay zekânın sunduğu bu içgörülerin, sadece bireysel değil, makro ölçekte planlama ve kaynak yönetiminde de etkin biçimde kullanıldığı gözlemleniyor. Ziyaretçi yoğunluğuna göre iklimlendirme sistemlerinin otomatik ayarlanması, temizlik rotalarının belirlenmesi ya da yoğunluğa göre personel yönlendirmelerin anında yapılması gibi birçok detay, bu yeni zekânın sunduğu verimlilik alanlarından bazıları.

Bu süreçte en dikkat çekici yönlerden biri de sürdürülebilirlik. Geri dönüştürülebilir malzemeler, enerji verimliliği odaklı altyapılar, yeşil alanlarla zenginleşen mimari çözümler ve karbon ayak izini azaltmayı hedefleyen tasarımlar sayesinde AVM'lerin doğayla daha dost bir yapıya yöneldiğini gözlemliyorum. Özellikle otoparklarda kurulan elektrikli araç şarj istasyonları, bu dönüşümün somut ve yaygın bir yansıması olarak çevresel katkı sağlamaya başladı.

Yeni yatırımlarda ise sayısal artıştan ziyade, kavramsal derinlik ve farklılaşma ön planda olmalı gibi geliyor bana. Çünkü günümüz tüketicisi artık yalnızca alışveriş yapan bir birey değil; aynı zamanda toplumsal ve çevresel etkileri gözeten bir aktör.

Ve tüm bu dönüşümün merkezinde, hâlâ çok tanıdık bir şey var: insAN.

Ve insAN, hâlâ temas etmek, anlaşılmak ve özel hissetmek istiyor.

Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, mimari ne kadar değişirse değişsin; insanın kalbine dokunmayan hiçbir yapı, gerçek anlamda yaşayamaz diye düşünüyorum.

Bu yüzden 5. nesil AVM'lerin başarısı, yalnızca dijital zekâda değil, insani sezgide ve duyguda saklıdır kanaatindeyim.

Çünkü son sözü hep AN söyler.

Ve AN'ı değerli kılan şey, orada bir insAN'ın kendini görülmüş hissetmesidir.